Sau khi đăng bài viết về thành công, có bạn chất vấn tôi: một yếu tố để làm nên thành công là chúng ta phải có tham vọng và tìm cách đạt được nó. Tôi không hoàn toàn đồng ý với quan điểm đó, và thật thú vị là sau phần luận về thành công là nói về tham vọng. Rõ ràng có mối liên hệ giữa hai khái niệm này, nhưng tôi muốn phân biệt rõ hơn giữa tham vọng và khát vọng.

Theo trích giảng từ kinh Phật thì tham có nghĩa là: ưa muốn, ham mê, đắm say, thích thú, cố giữ, keo kiết, ưng được thỏa mãn, mong được khoái lạc, danh vọng,...Như vậy có thể thấy đa phần tham vọng gắn với những ước muốn, khát khao không được tích cực lắm. Nên chăng, chúng ta hãy thôi tham vọng, mà chỉ có những ước mơ đẹp và khát khao đạt được những ước mơ đó, nói cách khác là có khát vọng thiết thực cho bản thân. Sống mà không có ước mơ và khát vọng thì sẽ vô nghĩa, bởi bạn sẽ không biết lý do tồn tại và phấn đấu của mình là gì. Nhưng nếu sống quá tham vọng,bạn sẽ vô cùng bất hạnh và cô đơn.

Vấn đề là bạn tạo dựng ước mơ và khát vọng ấy ra sao? Dựa trên nền tảng nào? Nếu nó dựa trên hoàn cảnh, khả năng và điều kiện thực tế của bạn thì nó giúp bạn có thêm sức mạnh và nghị lực để phấn đấu đi tới, Còn chẳng may bạn đặt nó “ngoài tầm tay với” thì có thể nó cũng là một giấc mơ đẹp như một liều thuốc tinh thần để bạn vượt qua khó khăn, và làm cuộc sống của bạn trở nên thi vị hơn.

Nhưng nếu bạn đẩy khát vọng ấy lên quá cao, nó trở thành tham vọng, thì bạn sẽ bị lạc vào mê cung của sự lầm lạc, dẫn bạn tới những nẻo đường sai trái của dục vọng, khiến bạn hành động theo bản năng nhiều hơn là lý trí

Tham vọng sẽ khiến bạn mờ mắt và không nhận ra khả năng thật sự của mình ở đâu, nó khiến bạn ảo tưởng về khả năng của bản thân và thiếu tính cầu thị để học hỏi. Bạn sẽ chẳng bao giờ chịu lắng nghe ai vì cho rằng họ ghen tỵ và muốn cản trở bạn, bạn không thích những lời phê bình vì cho rằng nó làm bạn nhụt chí, và bạn không muốn chia sẻ tham vọng ấy với bất kỳ ai. Bạn sẽ mang trong mình tư tưởng ganh đua, thắng thua cay cú với đời và với người để rồi khi sự không thành như tham vọng, bạn sẽ chìm đắm trong sự u uất, bất mãn và hằn học cuộc đời. Tham vọng khiến bạn luôn tham lam hơn mức bình thường và chẳng bao giờ biết hài lòng với những gì bạn đã có, đã đạt được. Vì thế, bạn sẽ chẳng bao giờ có cảm giác hạnh phúc mà thành công mang lại, bạn cứ luôn muốn qua ngọn núi này phải vượt ngọn núi khác mà không biệt tận hưởng hoa thơm trái ngọt và không khí trong lành của nơi bạn vừa tới. bạn muốn leo cao hơn nữa mà không biết rằng nơi cao ấy có thể chỉ có sự lạnh lẽo hoang vu. Tham vọng khiến bạn trở nên ác độc khi sẵn sàng làm tổn thương bất kỳ ai hay dẹp bỏ bất kỳ cái gì ngáng trở việc bạn đạt tới nó. Bạn sẵn sàng trả giá, cho dù cái giá ấy quá lớn.

Vậy làm sao để dẹp bỏ tham vọng và chỉ nuôi dưỡng khát vọng, ước mơ? Hãy quay về với chính mình. Hãy nhìn thật sâu trong nội tâm của mình để hiểu được đều gì là có ý nghĩa nhất với mình vào thời điểm hiện tại, những gì mình đang có trong tay có thể đưa mình về đâu trong tương lai, bạn sẽ biết mình cần đặt khát vọng tới đâu. Điều quan trọng là, cho dù khát vọng ấy có như thế nào, nó cũng không được phép ích kỷ, nghĩa là nó không chỉ làm một mình bạn thỏa mãn, mà còn mang lại hạnh phúc, hay chí ít là chút niềm vui cho những người xung quanh bạn. Khát vọng của bạn phải được thể hiện công khai và được mọi người ủng hộ vì ý nghĩa đích thực và nhân bản của nó. Chỉ như thế, bạn mới có sự giúp đỡ và ủng hộ từ mọi người trên con đường đạt tới khát vọng, và không phải hy sinh hay trả giá quá nhiều. Khát vọng đẹp là khát vọng có ích cho bản thân, gia đình, những người bạn yêu thương và xã hội.

Sống trong cuộc đời, hãy chọn cho mình một niềm vui mỗi ngày. Từng niềm vui nho nhỏ của việc đạt được những mục tiêu nho nhỏ sẽ giúp bạn thực hiện được khát vọng đẹp của mình. Không thôi ước mơ, những cũng luôn nhìn vào thực tại để hiểu rõ bản thân. Đó mới là cách sống đúng đắn để đạt tới sự  thanh thản cho tâm hồn và khỏe mạnh cho thể xác.




 

Khi nhắc tới sự thành công, không hiểu sao người ta hay liên tưởng tới những thứ rất ư vật chất như sự giàu có, địa vị xã hội, thành tích trong công việc v.v… chứ mấy ai liên tưởng tới giá trị tinh thần nhự sự tôn trọng hay tình thương. Có lẽ xã hội bây giờ lấy thước đo vật chất để đo lường mức độ thành công chăng?

Chúng ta thường hay nói câu “thất bại là mẹ thành công” để tự an ủi mình hay người khác khi gặp phải những kết quả không như ý định trước.

Nhưng nói vậy liệu đã hẳn đúng chưa? Thế nào là thất bại? Thế nào là thành công? Thật sự hiểu và trả lời được hai câu hỏi này không phải dễ dàng.